Imami i madh, emirul mu’minin në hadith, dijetari shëmbëlltyrë, Jahja ibën Se’id ibën Feruh, Ebu Se’id Et Temimi El Basri i njohuri me ofiqin El Ahvel El Hafidh.

Ka lindur në fillim të vitit 120 H (737 G) dhe ka patur fatin të mëson para imamëve të asaj kohe nga të cilët do t’i përmendim:

Sulejman Et Tejmi, Hisham ibën Urve, Ata ibën Saib, Sulejman El A’mesh, Humejd Et Tavil, Jahja ibën Se’id El Ensari, Shu’be, Israil ibën Musa, Ibën Auni, Ibën ebi Arube, Zekerija ibën ebi Zaide, Abdul Melik ibën Ebi Sulejman, Uthman ibën Esved El Mekkij dhe tjerë.

Vendosi që kryesisht t’i përkushtohet hadithit duke udhëtuar për të tubuar hadithe, duke i mësuar ato përmendësh si dhe duke folur për hadithet dhe transmetuesit e tyre.

Mësuesi i tij më i afërt ishte Shu’beja para të cilit mësoi plotë njëzet vjet.

Ahmed ibën Hanbel: Nuk kam parë dijetar që i përngjante Jahja ibën Se’id El Kattanit.

Gabimet e Jahjasë në hadith janë më të pakëta e kush shpëton nga gabimi dhe harresa ?!

Bartësit e hadithit janë katër: Ibën el Mubareku, Vekiu, Jahja El Kattani dhe Abdur Rahman ibën Mehdiu...

Jahja ibën Me’in: Abdur Rahman ibën Mehdi më tha: Sytë e tua nuk do të shohin njeri si Jahja El Kattani.

Bundar: Na ka treguar Jahja ibën Se’id, imami i kohës së tij...

Dynjaja nuk kishte peshë në sytë e tij.

Ebu El Velid Et Tajalisi: Jahja El Kattani ishte i respektuar edhe në moshën rinore...

Amër ibën Ali: Brenda ditës dhe natës bënte hatme të Kur’anit...

Ebu Avane: Ai që don të mëson hadithe le të shkon te Jahja ibën Seidi sepse ai është mësuesi jonë.

Ebu Kudame Es Serhasi: E kam dëgjuar Jahja ibën Seidin duke thënë: Gjithë imamët më të cilët jam takuar pohonin: Imani është fjalë (shehadeti) dhe vepër, shtohet dhe pakohet...

Pohonin se Ebu Bekri është më i miri prej as’habëve

El Hafidh Ibën Ammar: Kush e shikonte për herë të parë mendonte se ai nuk din asgjë (nga modestia) kur ulej për ligjeratë rreth tij tuboheshin njerëz të ditur dhe e dëgjonin.

Nipi i tij kështu e përshkruante: Nuk qeshte me zë, të qeshurit e tij ishte buzëqeshja, mjekrën e lyente me këna dhe nuk i përdorte banjat publike.

Në një tubim kur e dëgjoj kaptinën Ed Duhan e humbi vetëdijen. Shpeshherë kur dëgjonte Kur’an binte me fytyrë për tokë.

Shpeshherë njerëzit e merrnin për gjykues në mosmarrëveshjet e tyre dhe thoshin: Kush mundet ta mohon gjykimin e Ahveli (Jahjasë).

En Nesai: All-llahu, subhanehu ve te’ala, ruajtjen e haditheve të të Dërguarit, sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem, ua ka besuar Malikut, Shu’bes dhe Jahja El Kattanit.

Kur Ibën El Medini është pyetur për njeriun (e kohës së tij) që sipas tij më shumë i ka bërë dobi Islamit dhe muslimanëve ka thënë: Jahja ibën Seid El Kattani.

Ahmed ibën Hanbel: Letër drejtuar Jahja El Kattanit njeriut më besnik në këtë kohë...

Jahja ibën Me’in: Jahja ibën Seidit nuk i ka ikur namazi me xhemat dyzet vjet.

Thoshte: Pasha All-llahut që nuk ka zot tjetër përpos tij kush thotë: Ajetet Kul Huvall-llahu Ehad... janë të krijuara është zindik (mëkatar i madh).

Ebu Hatim Er Razi: Kur për ndonjë hadith nuk pajtohen Ibën El Mubareku, Jahja El Kattani dhe Ibën Ujejne përparësi i jap El Kattanit.

Ali ibën Medini rrëfen: E pash në ëndërr Halid ibën El Harithi dhe e pyeta si kalove e ai u përgjigj shpëtova edhe pse ishte shumë vështirë. E pyeta a sheh Jahja El Kattanin? Tha: Po e shoh si yje në qiell.

Biri i tij thoshte: Baba im në mëngjes dilte për të tubuar hadithe dhe nuk kthehej para jacisë...

Zuhejr El Babi thotë: E pash Jahja El Kattanin në ëndërr kishte veshur këmishë mbi të cilën shkruante: "Në emër të All-llahut Mëshiruesit Mëshirbërësit, Letër prej All-llahut Të Dijshmit të Fuqishmit, kjo është garancë për Jahja El Kattanit të cilin nuk do ta prek zjarri."

All-llahu e mëshiroftë me mëshirën e tij të gjerë. Amin!

Talha Kurtishi,
3.2.2006