Pse agjëruam 29 ditë, me muslimanët e vendit tonë?

Pse agjëruam 29 ditë, me muslimanët e vendit tonë?

4 19110

Edhe pse muaji i ramazanit kaloi – Allahu na e pranoftë, ende qarkullojnë zëra të cilët thonë se duheshte të plotësojmë muajin, pra të agjërojmë 30 ditë e jo 29. Këta zëra hodhën në skenë disa argumenta, mirëpo fakeqësisht, jashtë rrafshit të diskutimit dhe jo rreth meseles diskutabile. Ata duke i stërmbushur fjalimet e tyre me gjëra të pranueshme (المسلمات), ndërtuan qëndrimin se “fetfaja e cila thotë se duhet të agjërohet me muslimanët e vendit është e gabuar dhe në kundërshtim me hadithin profetik”. Atëherë cila është meselja?

1. Meselja nuk është: a duhet të punojmë me takvim (llogaritjet astronomike) apo me ru’jeh (shikim të hënës) për të përcaktuar fillimin dhe përfundimin e ramazanit, por: SI DUHET TË VEPROJNË MUSLIMANËT NËSE INSTITUCIONET PËRGJEGJËSE TË VENDEVE TË TYRE PUNOJNË ME TAKVIM? Dallimi mes dy formulimeve është i qartë dhe sqarimi i pikës së mospajtimit (تحرير موضع النزاع) dallon nga njëri formulim te tjetri. Këtë e thekson dijetari Albani në fetfanë e tij, duke thënë se agjërimi me muslimanët e vendit nuk është ndërtuar mbi bazë të pranimit të takvimit, por mbi parime të tjera të fesë (siç është bashkimi, flakja e përçarjes etj.). E njëjta kuptohet edhe nga fjalët e dijetarit El-Feuzan, i cili edhe përkundër qëndrimit të tij të prerë se duhet punuar me shikimin e hënës, prapëseprapë fetfaja e tij për muslimanët e Francës (ku fillimi dhe përfundimi i ramazanit bëhet me takvim) ishte që të bëjnë bajram me muslimanët e vendit të tyre. Kjo d.m.th. se krejt citatet e dijetarëve të vjetër dhe bashkëkohorë që sillen si argument se duhet të veprojmë në bazë të shikimit të hënës, nuk ndihmojnë në sqarimin e meseles por i bie sikur të kishim humbur një gjë në një vend të errët dhe të shkojmë ta kërkojmë diku tjetër ku ka dritë. Pra kemi dispozitën (الحكم) se duhet punuar me ru’jeh dhe kemi fetfanë (الفتوى) për ata muslimanë të cilët jetojnë në disa rrethana të caktuara dhe nuk vendosin ata se kur do fillojnë apo përfundojnë ramazanin. Hoxhallarët e dinë shumë mirë dallimin mes dispozitës dhe fetfasë.

2. Pejgamberi salallahu alejhi ue selem thotë: “agjëroni kur ta shihni atë (hënën e re të ramazanit) dhe prishni agjërimin kur ta shihni atë (hënën e re të shevalit)”! Dijetarët kanë cekur një mesele kështu: nëse dikush e sheh hënën e re dhe dëshmon para kadiut, mirëpo dëshmia e tij nuk pranohet (për iks shkaqe), si duhet të veprojë ky njeri? Ka mospajtim mes dijetarëve, mirëpo shumë prej sahabëve siç është Abdullah ibn Omeri, Aishja, pastaj shumë prej imamëve të tabiinëve siç janë: Shabiu, Nehaiu, Hasen El-Basriu, Ibn Sirini1, Is-hak b. Rahuvej, pastaj Ibn Tejmije, Ibn Rexheb, Ibn Baz, Albani etj, thonë që ky njeri i cili e ka parë hënën, nuk duhet të fillojë agjërimin e ramazanit as që ta përfundojë atë vetë porse obligohet të agjërojë me xhematin. Askush nuk ju ka thënë këtyre se janë pasues të epshit, ndërsa nga meselja kuptojmë se: a) paska mundësi

dikush të shikojë hënën dhe të mos agjërojë madje as vetë ai e mos të flasim për muslimanët tjerë, shkaku i xhematit, b) fillimi i ramazanit apo mbarimi i tij nuk është obligim individual i secilit individ, secilës xhami, shoqatë apo katund, por është një ibadet të cilin muslimanët e një vendi duhet ta nisin bashkë dhe duhet ta përfundojnë bashkë. Nëse ekziston gjykatë islame, atëherë vendimi merret nga ata, e nëse jo, atëherë bashkësitë islame apo qendrat islame (atje ku nuk ka bëshkësi islame) mund ta luajnë rolin e tyre siç e kanë theksuar dijetarët bashkëkohorë. Nëse ato institucione gabojnë, mbajnë përgjegjësi. Në të kundërtën, do paraqiteshin me dhjetëra dëshmi të individeve apo xhemateve të ndryshme për të filluar apo për të mos filluar agjërimin dhe askush nuk do ishte argument për tjetrin, siç është rasti me muslimanët e disa vendeve të perëndimit ku secili agjëron apo bën bajram në bazë të pasaportës së tij.

3. Nëse Albani, Allahu e mëshiroftë, El-Feuzani, Allahu e mbroftë dhe dhjetëra dijetarë madje edhe qindra të tjerë që japin fetfa se duhet filluar dhe përfunduar ramazani me xhematin e vendit edhe nëse ata punojnë me takvim, kanë gabuar, përse nuk sjellin sqarime të dijetarëve tjerë të cilët kanë nxjerrë në pah gabimin e tyre? Nuk ka, nuk kanë nevojë apo nuk kanë besim te dijetarët? Nëse kanë arritur atë nivel që të mendojnë se janë të vetmit në botë të cilët e flasin të drejtën dhe të kuptuarit e tyre ua kalon të gjithë dijetarëve, atëherë kemi të bëjmë me një simbiozë të rrezikshme mes tragjedisë dhe komedisë tek ata që duhet parë me syrin e mëshirës.

Për fund po e përmendi fjalën e Imam Sufjan Theuriut i cili thotë: rigorozitetin ne fe di ta bëjë secili, ndërsa lehtësimi vjen nga (dijetari) i besueshëm.

Për të mos dalë shkrimi shuëm I gjatë, nuk kam cituar shumë dijetarë dhe argumentat e tyre, Allahu na mundësoftë të kuptojmë këtë fe në mënyrë të drejtë dhe na bëftë prej atyre që ndjekin rrugën e Pejgamberit dhe trashëgimtarëve të tij.

Agim Bekiri

4 KOMENTE

  1. Komenti i Hadithit qe po bazohen Hoxhallaret …
    Transmeton Tirmidhiu nga Ebu Hurejre radi Allahu anhu se Profeti sal-l Allahu alejhi ue sel-lem ka thënë: “Agjërimi juaj është kur të agjëroni dhe çelja juaj është kur ta çelni.” Gjithashtu transmeton Tirmidhiu nga Aishja radiAllahu anha se Profeti Allahu alejhi ue sel-lem ka thënë: “Çelja është ditën kur ta çelin njerëzit dhe Kurban-Bajrami është kur të bëjnë kurban njerëzit.” Këtë hadith e transmeton Tirmidhiu Ebu Daudi, Ibnu Maxheh, Bejhakiu, Abdu Rraz-zaku etj.
    Disa kanë kuptuar prej këtij hadithi që njeriu duhet të agjërojë me të tjerët edhe sikur ata të ecin me llogaritje astronomike sepse agjërimi është adhurimi kolektiv. Ne e kemi sqaruar këtë kuptim të gabuar tek libri dhe e kemi treguar atje se hadithi nuk ka lidhje me këtë çështje. Disa kanë kuptuar prej hadithit që njeriu duhet të agjërojë me njerëzit edhe sikur kjo të çojë në kundërshtimin e mendimit më të saktë në çështjen e hënës, mendimi i cili është I bazuar në argumente të sakta.
    Ky kuptim është i gabuar por nuk pretendoj që ai është humbje e qartë si kuptimi i parë.
    Po të vëmë re se cfarë titulli i kanë vendosur dijetarët këtij hadithi kemi për ta kuptuar se ai nuk ka lidhje me këtë temë. Ebu Daudi i ka vendosur këtij hadithi temën: “Kur njerëzit gabojnë (pa dashje) në shikimin e hënës së re.” Të njëjtën temë i ka vendosur hadithit Bejhakiu. Kështu ka vepruar edhe Begauiu. Një temë të ngjashme i ka vendosur edhe Neueuiu.
    Nga mënyra se si e kanë përdorur këta dijetarë këtë hadith kuptohet që ky hadith flet për mosmarveshjet që mund të ndodhin mes muslimanëve në mënyrën e zbatimit të shikimit të hënës, dmth nëse ndodh që një person e sheh hënën vetëm e kur shkon të dëshmojë nuk i pranohet dëshmia për arsye të ndryshme. Ky nuk duhet të agjërojë vetëm. Nuk duhet të ngutet sepse hëna nuk është një dukuri që i përket vetëm atij, ajo i përket të gjithëve e përderisa nuk është bërë e njohur për të gjitha ai nuk duhet të ngutet e të fillojë vetëm agjërimin.
    Ky është dhe komenti që i ka dhënë Ibn Tejmija hadithit dhe Imam Ahmedi etj.

  2. AGJËRIMI FILLON DITËN KUR AGJËROJNË NJERËZIT,
    FITRI FESTOHET DITËN KUR E FESTOJNË NJERËZIT DHE KURBANI BËHET DITËN KUR E BËJNË NJERËZIT.
    Nga Vargu i Haditheve të Sakta.
    Dhe diçka prej dispozitave dhe dobive që ato përmbajnë.
    Shejh Muhamed Nasirudin el Albani.
    Ebu Hurejra (radijAll-llahu anhu) transmeton se i Dërguari i Allahut (sal-lAllahu ‘alejhi ue sel-lem) ka thënë: “Agjërimi fillon ditën kur agjërojnë njerëzit, Fitri festohet ditën kur e festojnë njerëzit dhe Kurbani bëhet në ditën kur e bëjnë njerëzit.”
    Hadith Hasen, i Mirë. Es Sahiha – 224. E ka nxjerrë Tirmidhiu, Ibën Maxheh pa pjesën e parë të tij, Bejhakiu në Sunen, Darakutni. Hadithi ka ardhur me disa rrugë transmetimi.
    Kuptimi dhe dobitë e hadithit
    Pas përmendjes së hadithit, Tirmidhiu thotë: “Disa dijetarë e kanë shpejguar hadithin kështu: Agjërimi dhe Fitër Bajrami bëhen kur i bëjnë të gjithë muslimanët, pjesa dërmuese e tyre, xhemati.”
    Kurse Es Saneani në “Subulu Selam” (2/72) thotë: “Në këtë hadith ka argument se për vërtetimin e Fitër Bajramit merret në konsideratë bashkimi me njerëzit dhe shoqërinë, kurse individi që e sheh hënën e re në ditë tjetër nga ajo që mbështet xhemati, e ka obligim t’u bashkohet atyre dhe i nënshtrohet gjykimit njësoj si ata në lidhje me Namazin, Fitrin dhe Kurbanin.”
    Po këtë kuptim i ka dhënë edhe Ibnul Kajjim në “Tehdhibu Sunen” (3/214) ku thotë: “Thuhet: Në këtë hadith ka kundërpërgjigje për ata që thonë se kush ka dijeni për daljen e hënës së re sipas llogaritjes së pozicioneve të hënës në qiell, i lejohet të fillojnë agjërimin apo ta mbyllin atë, ndryshe nga ata që nuk kanë dijeni rreth kësaj. Thuhet gjithashtu: Nëse hënën e sheh një dëshmitar i vetëm, por gjykatësi apo vendim marrësi nuk gjykon sipas dëshmisë së tij, ai nuk duhet të agjërojë, ashtu si nuk agjërojnë as të tjerët.”
    Ebu el Hasen es Sindi, në “Shënimet e tij te Ibën Maxheh”, pasi përmend këtë hadith të Tirmidhiut nga transmetimi i Ebu Hurejrës, thotë: “Ajo që kuptohet qartë nga hadithi është fakti se këto çështje nuk i takojnë individëve dhe askujt nuk i lejohet të ndërhyjë në to në mënyrë individuale, sepse këto çështje i takojnë prijësit të muslimanëve dhe xhematit (në shkallë shoqërore), kurse individët janë të obliguar të ndjekin prijësin e tyre dhe xhematin. Prej këtu, në qoftë se një individ sheh hënën e re, por prijësi i muslimanëve e refuzon dëshminë e tij, atij nuk i bëhet obligim asgjë prej këtyre çështjeve (fillimit të agjërimit apo festave), dhe ai ka për detyrë të ndjekë xhematin në këtë gjë.”
    Them (Shejh Albani): Ky është kuptimi i drejtpërdrejtë i hadithit, dhe këtë e përforcon edhe argumentimi i Aishes me këtë hadith kundër Masrukut, kur ai nuk deshi të agjëronte në Ditën e Arafatit nga frika se ajo mund të ishte dita e Kurban Bajramit, por Aisha i sqaroi atij se mendimi i tij personal nuk merret për bazë aspak dhe se ai duhet të ndjekë xhematin (grupin e muslimanëve). Ajo i tha atij: “Kurbani bëhet në ditën kur bëjnë kurban njerëzit (grupi i muslimanëve) dhe Fitër Bajrami bëhet në ditën kur e bëjnë atë njerëzit.”
    Them (shejh Albani): Kjo është ajo që i përshtatet më së miri Sheriatit të pastër Islam, nga qëllimet e të cilit është bashkimi dhe unifikimi i muslimanëve dhe rradhëve të tyre, dhe largimi i tyre nga çdo gjë që i përçan prej mendimeve individuale. Sheriati Islam nuk e merr në konsideratë mendimin e individit –edhe pse në vështrimin e tij mund të jetë i saktë – kur ka të bëjë me një adhurim kolektiv si agjërimi apo namazi me xhemat. A nuk e sheh se shokët e Pejgamberit (sal-lAllahu ‘alejhi ue sel-lem) faleshin pas njëri-tjetrit në namaz, ndërkohë që dikush ishte i mendimit se prekja e gruas apo e organit gjenital, apo dalja e gjakut janë gjëra që e prishin abdesin, kurse dikush tjetër mendonte të kundërtën; disa prej tyre e falnin të plotë namazin në udhëtim, kurse të tjerë e falnin të shkurtuar, por kjo gjë nuk i pengonte ata nga bashkimi në namaz pas një imami të vetëm dhe pasimi i tij. Kjo, sepse ata e dinin që përçarja në fe është më e keqe se kundërshtimi në disa mendime. Madje dikush prej tyre arriti deri atje sa që e hodhi poshtë mendimin e vet që ishte në kundërshtim me mendimin e prijësit të muslimanëve në vendgrumbullimin më të madh të muslimanëve, në Mina (në Haxh), siç e transmeton Ebu Daudi, se: “Uthmani (radijAll-llahu anhu) i fali namazet në Mina me katër rekate, kurse Abdullah ibën Mesudi, në formë kundërshtimi ndaj Uthmanit, tha: “Kam falur me të Dërguarin e Allahut (sal-lAllahu ‘alejhi ue sel-lem) dy rekate (namaz të shkurtuar në Mina), pastaj me Ebu Bekrin dy rekate, me Umerin dy rekate dhe me Uthmanin në fillim të hilafetit të tij dy rekate, kurse më pas i fali namazet të plota me katër rekate. Më pas u ndanë rrugët deri tek ju, por unë do të doja që në vend të katër rekateve të falja dy rekate të pranuara nga Allahu.” Pastaj Ibën Mesudi i fali namazet edhe vetë me katër rekate (në Mina), kështu që disa njerëz i thanë: “Qortove Uthmanin pastaj i fale edhe vetë katër rekate?! Ai u përgjigj: “Kundërshtimi është sherr – i keq.” Senedi i kësaj historie është i saktë. Ngjashëm me këtë histori ka transmetuar edhe Ahmedi nga Ebu Dherri, (radijAll-llahu anhu).
    Le të marrin mësim nga ky hadith dhe nga ngjarja e ndodhur me sahabet, ata që vazhdojnë të përçahen në namazet e tyre dhe që nuk pasojnë imamin e xhamisë, e sidomos në namazin e vitrit në Ramazan, duke u argumentuar me fjalën se janë të një medhhebi tjetër nga ai i imamit! Po kështu, ata që pretendojnë se kanë njohuri rreth astronomisë, dhe agjërojnë apo festojnë vetëm, para apo mbrapa xhematit të muslimanëve, të mbështetur në mendimin dhe dijen e vet, pa e vrarë mendjen aspak se po del nga xhemati! Të gjithë këta të meditojnë dhe të marrin mësim nga ajo dije që përmendëm më sipër, se ndoshta gjejnë shërim për atë që kanë në shpirtrat e tyre prej injorancës dhe vetëmashtrimit, dhe të futen në një rresht me vëllezërit e tyre muslimanë, sepse Dora e Allahut është me xhematin.
    Mbaroi fjala e Shejh Albanit (RahimehUllah).
    Shejh Abdulaziz ibën Baz (RahimehUllah), thotë të njëjtën gjë në fetvatë e tij, në lidhje me çështjen në fjalë, siç ka ardhur në librin “Fetava Nurun Ala ed Derb”, 16/68:
    “Pyetje: Nëse Qendra e Fetvave të një vendi musliman njofton mosvërtetimin e daljes së hënës së Ramazanit në atë vend, ndërkohë që në vendin fqinj është parë hëna e Ramazanit, atëherë si është gjykimi nëse disa njerëz e fillojnë agjërimin me vendin fqinj, ndërkohë që shumica e njerëzve të vendit të tij nuk agjërojnë atë ditë?
    Përgjigje: Detyra e çdo vendi është që të agjërojë me agjërimin e përgjegjësve të tyre në atë vend ku ndodhen, sepse (siç ka ardhur në hadith): “Agjërimi fillon ditën kur agjërojnë njerëzit dhe Fitër Bajrami festohet në ditën kur e festojnë njerëzit.” Nëse në një vend të caktuar shihet hëna e Ramazanit, njerëzit e atij vendi agjërojnë, por nuk kanë të drejtë të detyrojnë njerëzit e vendeve të tjera që të agjërojnë edhe ata; sepse kjo do të çonte në kundërshtim, sherr dhe përçarje. Nëse vërtetohet lindja e hënës së re në Riad për shembull, te gjykatat e sheriatit, atëherë të gjithë njerëzit atje duhet të agjërojnë. Nëse këtu te ne nuk është parë hëna e re, por në Egjipt është parë, njerëzit këtu nuk duhet të agjërojnë me agjërimin e tyre por me agjërimin e xhematit këtu, përndryshe kjo do të çonte në kundërshtim e përçarje. I Dërguari i Allahut (sal-lAllahu ‘alejhi ue sel-lem) ka thënë: “Agjërimi fillon ditën kur agjërojnë njerëzit, Fitri festohet ditën kur e festojnë njerëzit dhe Kurbani bëhet në ditën kur e bëjnë njerëzit.” Pra, është detyrë e çdo nënshtetasi që të dëgjojë dhe t’i bindet përgjegjësve të tyre dhe të mos e kundërshtojnë atë, sepse agjërimi fillon kur e fillojnë përgjegjësit dhe festa bëhet kur e festojnë përgjegjësit. Përveç nëse përgjegjësi i Egjiptit për shembull, vendos të agjërojë me agjërimin e Arabisë Saudite ose të Gadishullit Arabik apo të Emirateve, apo të Kuvajtit, ose e kundërta, Kuvajti të vendosë të agjërojë me agjërimin e Egjiptit, e kështu; kjo nuk përbën ndonjë problem. Por duhet theksuar se fillimi i agjërimit bëhet me shikimin e hënës dhe jo me përllogaritje, se përllogaritja nuk lejohet në këtë rast, por agjërimi bëhet me shikimin e hënës ose me plotësimin e numrit të ditëve të muajit (30 ditë)… Është detyrë e të gjitha vendeve Islame, e prijësve të tyre, që të kenë frikë Allahun dhe të zbatojnë sunetin e të Dërguarit të Allahut (sal-lAllahu ‘alejhi ue sel-lem) në vërtetimin e daljes së hënës së re me anë të shikimit të saj dhe jo të përllogaritjeve!”

  3. Esselamun Alejkum we rahmetullahi we berekatuhu.nuk me pelqejne keto kunderpergjigjet qe behen.megjithate Allahu ju rujte e shperblefte.po une personalisht jam me ato qe ja pse ne agjeruam 30 dite.edhe pse vete 29 agjerova.

  4. Po ti perseri nuk na e the se mbi cfare bazash ka vendosur komuniteti musliman te agjeroje dhe mbi cfare bazash ka vendosur te mbaj Bajram!
    Pyetja eshte shum prezente per arsye se ne kete vit dolem ndryshe gjithe botes!
    Pra une jam dakord qe nje individ nuk duhet te dal ku der komunitetit musliman, por ne meritojme nje pergjigje te sinqerte ne lidhje me diten e Bajramit!
    Vendosem te mbajme Bajram vetem pse keshtu vendosi vetem Turqia?
    Vendosem sepse dikush shikoj Henen, apo se astronomet na thane qe doli Hena e re?
    Apo vendosem te mbajme Bajram pa ndryshuar Hena fare?!
    Pse nuk vendosem te mbajme Bajram ne nje dite me Boten?
    Zakonisht ka ndryshim dite mes Arabise dhe Pakistanit!
    Kete radhe e gjithe bota ishte ne nje dite, perveq Turqise dhe Shqipetareve ne Ballkan!

KOMENTO